پەيغەمبەرنىڭ ئىزىدا - ئۇيغۇرچە

571

Putun zamanlarning eng kimmetlik insani soyumluk Peygembirimiz tuguldi. İsmi Muhammet koyuldi.
571

Peygembirimizni sutanisiga berildidi. Sutanisi Helime Peygembirimizni korup hoxal boldi. Onung barliki bilen bay boldi.
574

Peygembirimiz sutanisining suti bilen qong boldi. Apisi Aminening kuqikiga qong bolup kaytip keptu.
575

Apisi vapat bolgandin kiyin Peygembirimiz buvisining yiniga ketiptu. Buvisi peygembirimizni oz koyniga aldi.
577

Peygembirimiz buvisining olixi bilen tagisining kixida yaxaxka baxlidi. Uning bilen bille uzun seperlerge qikti. Tagisi Peygembirimizge ticaret kilixni ugetti.
589

Peygembirimiz Mekke xehrining yahxi insanliri bilen dost boldi. Hilfü’l-fudul kelixmisige katnaxti.
594

Peygembirimiz eyni vakıtta nahayitti yahxi bir ticaretqi idi. Bursa xehrige qong bir karvan elip bardi. O kespige ait bolganlirini eng yahxi xekilde orunliganliki uqun payda alatti.
594

Peygembirimiz Hz. Hediqe bilen toy kild. Peygember bolginiga tunji bolup ixengen Hz. Hediqe Peygembirimizni her vakit yahxi kordi. Kiyinqiliklarni onung bilen bille yengdi.
605

Kabe İslamdin burunmu hasiyetlik bir oy idi. Kara taş menisidiki Hacer’ul Esved u oyning tigixke bolmaydigan semovuli idi. Hasiyetlik oyni yasavatkanda Mekke kebililiri Hacer’ul Esvedni toxux uqun birbirsi bilen sokuxatti. Bir ketim bu hekte birbirsi bilen kelixelmey kelixka az kalganda; Peygembirimiz qapinini yerge selip. Hasiyetlik taxni otturiga koydi. Kebililer qapanning tot teripidin tutup Hacer’ul Esvedni bille toxidi. Peygembirimizning baxqilikida hiq kandak kelixelmeslik yuz bermestin bu mesilimu hel boldi.
610

Peygembirimiz Hira tegidiki vahtida bir perixte bilen tonuxup kaldi. Allah uningga Cebrail perixte arkilik bir kitap soga kildi. Uningga ve putun insanlarga yol korsitip beridigan bu kitap Kuran-Kerim idi.
610

Kuran-Kerim’ning tunji ayetliri baxta Peygembirimizge andin keyin insanlarga ‘’Oku’’ dep hitap kildi. ‘’Oku! Yaratkan Allahning ismi bilen! İnsanni bir meniden yaratti. Oku! Allah xunqilik sehi ikenki; kelem bilen yezixni ve bilmeydigen hemme nersini insanlarga ugetti.’’ Alak surisi 1-5.ayetler
613

Allah uningga ugetken hekiketlerni yekinliriga eytixini buyruk kildi. Hekiketlerni enik otturga koyixini etytti. Hekiketler yuxurunmasliki kirek idi.
614

Peygembirimiz bilen insanlarning aldida keyin kunler saklavatatti. Qunki ixenmigenler ularga aram bermeytti, her turluk duxmenliklerni kilatti.
615

Mekke xehride rahat yaxiyamayvatkan insanlar tunji ketim Hicret kilixni barlikka kelturdi. Habexistanga koqup ketti.
616

Her xeherning birbirsidin cesur yigitliri bar. Mekkining yigitliri Hamze ve Ömer idi. Acayip kuqluk idi. Musluman bolgandin keyin yurekliridiki ixenq bilen tehimu kuqlendi. Muslumanlarning korkmaydigan kehrimanliri boldi.
620

Ebu Talip tagisi emes belki atilik kilgan bir taga idi. U olgende Peygembirimizning eng kuqluk tayanqi yok boldi. Arkisidin soyumluk ayali Hediqe oldi. Hz.Hediqening olumi mu ixenqke tolgan hayat dostini yokutup koyganlik bolatti. Xu yilning bexidin ahirgiqe hesrette otti. Muslumanlar bu yilni ‘’ hesretlik yil’’ dep ataxti.
620

Peygembirimiz etrapidiki kentlerdin kelgen hacilarga İslamni quxenduretti. Medinidin kelgen bir gurup insan Peygembirimizge yurigidin ixendi. (1. Akabe Biatı)
621

Kunler bek tes kunler idi. Mekke xehride putun ixikler insanlarga karxi takilivatatti. Bu vakitta acayip bir veke boldi. Peygembirimiz mujize bir ‘’kiqe yoljiligiga’’ katti. Bir kiqe tuyuksiz Haram Mesjittin Aksa Mesjitige bardi. U yerde avvalki Peygembirlir bilen tonuxti. Keyin asmanning eng topisigiqe, baraligan yerigiqe örlidi. Allah bilen alahide koruxti. Bu vekege Miraq ismini berdi. Allah insanlarga ozining kevitige qikalixi uqun namazni hediye kildi. Namaz insanlarning asmanga koturulgen pelempeyi idi.
621

Mus’ab İslamning tunji okutkuqisi idi. Bu dinni togra yaxixi uqun insanlarnga bu hekte bilim berix uqun Medinige bardi.
622

Medine helki İslam dinini putunley kobul kilip bolgan idi. Ve putun bir xeherining vekilliri qong bir gurup bolup muslumanlikni kobul kildi.
622

Medine kulumsigen bir aniga ohxatti. Ozidin yardem sorap kelgenlerni oz koyniga aldi. Muslumanlar dinini tehimu rahat yaxixi uqun Medinege koqupxe baxlidi.
622

Duxmenler Mekkide yalguz kalgan Peygembirimizni olturup tek Allaha bolgan ixenqini yok kililalaydiganlikiga ixinip kaldi. Xuning uqun yaman niyetliklerning yiginlirida uni olturuxni karar kildi.
622

Peygembirimiz ve yoldaxi Ebu Bekir Mekkidin Medinege koqivatkan qagda, Sevr ongkuri ularni oz kuqikiga aldi.
622

Peygembirimiz Medinige manggan yolida Kübaga kelginide uyerde kuquk bir mesjid yasatti.
622

Medinige yekinlixip kalgan vahtida tunji ketimki jume namizini hemme birlikte kildi. Jume namizi birlikni ve hemkarlixixni bayan kilatti. Huddi “Hemmimiz birlikte bek yahxi insanlar bolimiz.’’ deyixetti.
622

Namazga qakirix meniside ezen muvapik koruldi. Muslumanlar her ketim ezen okulganda Allah ozilirini qakirivatkandek hes kilip namazga yugruxetti. Namaz Allah bilen uqurxux vakti idi.
622

Medinilik yerlikler Mekkidin kelgen Müslimanlarga yer yurt berixtin başka, ularga soygu korsettiler, xuning bilen bille Ensar musapirqilik dosliki baxlidi.
623

Peygembirimizning mesjitining bir teripi mektepke almaxturuldi. Dini tehimu yahxi uginixni halaydiganlar Peygembirimizning okuguqisi boldi.
623

Müslimanlar tunji ketim özlirige yaxax hekki tonimigan Kapirlar bilen urux kilix mejburyitide kaldılar. Bedir de mingligan melek insanlarga yardem kilixka keldi.
623

Müslimanlar tunji ketim özlirige yaxax hekki tonimigan Kapirlar bilen urux kilix mejburyitide kaldılar. Bedir de mingligan melek insanlarga yardem kilixka keldi.
624

Müslimanlarning kiblisi Kâbe boldi.
624

Roza tutux bu ay perz kilindi. Muslimanlar Roza eyi boyiqe roza tutudu ve keyinqiliklarga sevre kilixni roza tutux bilen uginetti.
624

Peygembirimizning gullirining birsi solaxti. Kizi Rukiye öldi.
624

Kembegellerge, ihtiyajini kandurux ve heytligi uqun fitir sedikisi berilixini buyruk kildi.
624

Bir ay ketken roza tutux ibaditining keynidin insanlarga heyt soga kelindi. Heytta insanlar bir yerge kelip hemme birlikte heyt namizi kildi.
624

Peygembirimiz Hz. Ayxe bilen toy kildi.
624

Balilikidin tartip Paygembirimizning oz kolida yetixken Hz. Ali Peygembirimizning soyumluk kızı Hz. Fatime bilen toy kildi.
624

Tunji ketim kurban heyt otkuzildi. Baylarning kembigellerge yardem kilixi, xundakla zakat tunji ketim bu vakitta buyruk kilindi.
624

Hz. Osman Peygembirimizning kızı Hz. Gülsüm bilen toy kildi.
625

Tunji nevrisi; Hz. Hasan dunyaga keldi. Bovisi Peygembirimiz idi.
625

Uhudta bir urux boldi. Müslimanlar Peygembirimizge begen sozliride tumigaqka meglup boldi. Bu uruxta Müslimanlar buyrukka boy sunuxni ugendi.
625

Harak, Ziyanlik terepliri tupeylidin qeklendi.
626

İkinci nevrisi dunyaga keldi. Hüseyin! Bovisi Peygembirimizti.
627

Orilar kolandı. Hucumga utuxke teyyarlangan duxmanlar bu orilardin otelmidi. Müslimanlarga ziyan salalmidi.
628

Medinide kurgaklik bop katti. Peygembirimiz ve dosliri yamgurning yegixi uqun dua kildilar.
628

Hasiyetlik oy kebeni hajdan baxka vakıtlardimu ziyaret kelixti. Bu ziyaretke umre diyildi. Müslümanlar kebe bilen hesritini ketkuzdi.
628

Peygembirimiz apisining Ebvadiki mazarlikini yohlap keldi.
628

Hudeybiye’de tunci qong kelixim tuzuldi.
628

Fetih Sürisi quxurildi. Yardem kilix hem gelbe kilixni quxendurgen bu süre muslimanlarga bek qiraylik bir soga idi.
628

Peygembirimiz hemmisining Allaga ixinixini umut kilatti. Hemmisining togra yolda mengixi uqun dua kilatti. İslamni anglatkan hetler yazdi ve bu hetlerni etraptiki ülkilerge elqiler arkilik evetti. Elqiler yahxi hever toxiydigan kepterlerge ohxaytti.
629

Peygembirimizning gulliridin yene birsi solaxtı. Kızı Zeynep vepat boldi.
630

Peygembirimiz taxlap ketixke mejbur bolgan memlikiti mekkige kaytip kelix uqun yolga qıktı. Mekke Pet kilindi (azat kilindi).
630

Peygembirimiz Qölde, Kum topiliride bille oyun oynigan, ohxax süt iqip qong bolgan süt kerindixi Xeyma bilen koruxtu.
630

Tebuk; ixengenlerning keyinqiliklar bilen sinilivatkan, sebir kilganlarning gelbe kilgan bir seper idi.
630

Peygembirimizning yaxigan vahtidiki eng qong xairi Kâ‘b b. Züheyr müslüman boldi. Peygembirimiz ozining kiyivatkan qapinini oningga soga kilip berdi, senetning, xiirning kanqilik kimmetlik ikenlikini korsitip berdi.
630

Mekkining eng qong buti yer bilen yeksen boldi. Lat yureklerde öldi. Beribir hekiketen yaximiganti!
631

Peygembirimiz Ramazan eyida Kur’an-ı Kerim’ni baxtin ahirgiqe ikki ketim okup qikti. Jebrail meliki bilen karmu karxi olturup okugan kuranning her bir ayiti top togra idi. Bizmu Ramazan aylirida karmu karxi olturup okugan Kur’an’ni eslex hem davamlaxturux uqun hemmimiz bille kuran okuymiz.
632

Peygembirimizge kerilik yetip kalganti. O heji vahtida eng ahirki ketim dosliriga hitap kildi. Bek mohim sözlerni kildi. Bu sözlerge “Hoxloxur Hutbesi” diyildi.
632

Peygembirimiz eng ahirki hejini kildi. Hudayimning oyining qoriside eng ahirki ketim putun itikati bilen yette ketim aylinip qikti. Buningga tavap kilix diyilidu.
632

Peygembirimiz agrip kaldi ve putun insanlarga ohxax omruni tugutup vapat bop katti. Peygembirimizni mijitining yeniga komdi.

571

571

574

575

577

589

594

594

605

610

610

613

614

615

616

620

620

621

621

622

622

622

622

622

622

622

622

623

623

623

624

624

624

624

624

624

624

624

624

625

625

625

626

627

628

628

628

628

628

628

629

630

630

630

630

630

631

632

632

632